Zajada się nim pół Wielkiej Brytanii, ale jest produkowany na całym świecie, również w Polsce. Cheddar to twardy ser podpuszczkowy z krowiego mleka, który dojrzewa przez tygodnie lub miesiące, a nawet lata. Krócej fermentowane wersje są łagodne, natomiast starsze bardziej ostre w smaku. Niezależnie od rodzaju jest to produkt, który może istotnie wspomóc zdrowie.
Jak smakuje cheddar?
Ten ser ma intensywny, maślano-orzechowy smak z wyraźną kwasowością i słonością oraz lekką goryczką. Wraz z czasem staje się coraz intensywniejszy. Jego aromat jest początkowo delikatnie mleczny, a dojrzewając nabiera zdecydowanych, wytrawnych i lekko ziemistych nut.
Cheddar charakteryzuje się ponadto twardą i zwartą konsystencją, więc można go kroić i trzeć. Z czasem staje się bardziej kruchy, a w jego strukturze pojawiają się kryształki mleczanu wapnia.
Czy ser cheddar jest zdrowy?
Ten ser jest źródłem pełnowartościowego białka, które jest niezbędne do budowy i regeneracji tkanek. Jest ono łatwo strawne i zapewnia dobrze przyswajalne aminokwasy. Oprócz tego cheddar obfituje w wapń, który jest kluczowy dla utrzymania mocnych kości i prewencji osteoporozy. Porcja 30 gramów pokrywa około 1/5 dziennego zapotrzebowania na ten składnik. Dostarcza także sporo witaminy A, B12 i B2, wspomagając wzrok i układ nerwowy. Z kolei selen i cynk ułatwiają utrzymanie odporności na wysokim poziomie.
Chociaż to ser pełnotłusty, może mieć korzystny wpływ na metabolizm. Cheddar jest jednym z najbogatszych źródeł sprzężonego kwasu linolowego (CLA). Związek ten pomaga ograniczyć odkładanie tkanki tłuszczowej, a przy tym chronić tkankę mięśniową przed rozpadem. Dzięki temu wspiera seniorów dotkniętych naturalną utratą mięśni związaną z wiekiem (sarkopenią). CLA ma też właściwości przeciwmiażdżycowe, przeciwzapalne, stymulujące układ immunologiczny i przeciwnowotworowe.
Jako produkt fermentowany, cheddar zawiera jedynie niewielkie ilości laktozy. Mogą więc jeść go osoby z nietolerancją tego cukru, która nasila się z biegiem lat. W procesie dojrzewania powstają również składniki wspierające korzystne bakterie jelitowe oraz bioaktywne peptydy. Te ostatniemają działanie antyoksydacyjne, antybakteryjne, obniżające poziom cholesterolu, przeciwcukrzycowe i regulujące układ odpornościowy.
Trzeba przy tym pamiętać, że cheddar jest słony, bo porcja 30 gramów to dawka około 190 mg sodu. Nie jada się go jednak w dużych ilościach. Ma tak mocny smak, że stosuje się go raczej jako przyprawę.
Podana ilość to także 30 mg cholesterolu – tyle, ile w jednym jajku. Niemniej jedzony w umiarkowanych ilościach w ramach zdrowej diety nie szkodzi, a może wręcz pomagać. Jak pokazują badania obserwacyjne, rozsądne sięganie po sery dojrzewające wiążę się z mniejszym ryzykiem rozwoju niektórych chorób sercowo-naczyniowych i metabolicznych.
Jak jeść cheddar dla zdrowia?
Ten ser jest idealnym dodatkiem smakowym do grzanek, zapiekanek z makaronem, ziemniakami i warzywami, sałatek, sosów serowych czy krakersów. Najlepiej łączyć go z bardziej neutralnymi gatunkami, na przykład mozzarellą.
Zalecana dzienna porcja cheddara to zwykle do 30 gramów dziennie. Taka ilość zapewnia 100-120 kalorii, 7 gramów białka i do 10 gramów tłuszczu. Natomiast sto gramów to 334-410 kalorii, 23-15 g białka, 26-34 g tłuszczu i do 0,5 g cukrów (laktozy).
Kiedy nie należy jeść sera cheddar?
Nie jest to produkt odpowiedni dla osób z alergią na białka mleka, które powinny go unikać. Jako ser dojrzewający zawiera aminy biogenne takie jak tyramina, które mogą wywoływać napady migreny u podatnych na nie osób. Natomiast u pacjentów przyjmujących niektóre antydepresanty (IMAO) może doprowadzić do niebezpiecznego wzrostu ciśnienia krwi.
Ponieważ ser ten obfituje w tłuszcz i sól, porcji większych niż zalecane nie powinny jeść osoby z nadciśnieniem tętniczym, wysokim cholesterolem i chorobami sercowo-naczyniowymi, a także tymi dotyczącymi nerek, wątroby i trzustki.
Czytaj też:
Choć niepozorny, działa jak mocarz. Twoje kości i jelita naprawdę odetchną z ulgąCzytaj też:
Seniorzy i dzieci powinni jeść ten ser częściej. Jest lekki, bogaty w wapń i łagodny dla żołądka