Największy zastrzyk witaminy C i antyoksydantów dostaję z owoców i warzyw. Problem w tym, że cenne związki znikają nie tylko podczas gotowania, więc nawet surówki i sałatki mają ich mniej niż wynika z tabel odżywczych. Najwięcej tracimy już w pierwszych minutach po pokrojeniu warzyw i owoców – gdy produkt ma kontakt z powietrzem. Na szczęście wiem, jak łatwo zmniejszyć te straty i najlepiej wspomóc swoje zdrowie.
Najlepszy nóż do warzyw i owoców
Moim sposobem na ograniczenie strat jest zamiana zwykłego noża na ceramiczny. Takie ostrze jest chemicznie obojętne i nie wchodzi w reakcje z kwaśnymi produktami. Warzywa wolniej ciemnieją, a delikatne owoce nie łapią metalicznego posmaku.
Tymczasem ostrza stalowe zawierają jony metali, które przyspieszają utlenianie szczególnie witamin C i E oraz polifenoli. Pozostają one na przekrojonych powierzchniach i nasilają także procesy ciemnienia, na przykład brązowienia jabłek czy czerwienienia sałaty rzymskiej i lodowej. By tego uniknąć, warto przerzucić się na niedrogi nożyk bez metalu.
Jak ograniczyć straty witamin w surówkach i sałatkach?
Oprócz zmiany noża pomaga w tym również nieco inny sposób przygotowania potraw. Składniki warto kroić na grubsze kawałki zamiast drobno siekać, po czym przerabiać i zjadać zamiast zostawiać na później bez dodatków.
Gdy natomiast robię surówkę lub sałatkę na 2-3 dni, zawsze dokładam od razu dwa składniki – sok z cytryny lub lekki ocet oraz oliwę z oliwek. Zakwaszenie stabilizuje witaminę C (czyli kwas askorbinowy), a tłuszcz „odcina” dostęp tlenu do pokrojonych warzyw, co ogranicza utlenianie cennych substancji.
Co daje nóż ceramiczny w kuchni?
Ta wersja może zmniejszyć tempo utleniana witaminy C w bogatych w nią kwaśnych produktach nawet o 20% w porównaniu z ostrzem stalowym gorszej jakości i ze stali węglowej. Zmiany te zachodzą intensywnie w ciągu pierwszych 30-60 minut od rozdrobnienia, a tyle zwykle czekam, żeby potrawa się „przegryzła”. Potem są jeszcze większe. Po dwóch godzinach sałatka pokrojona nożem metalowym może stracić niemal połowę kwasu askorbinowego, a pocięta tym ceramicznym zachowa o 1/3 więcej.
Noże z ceramiki są też zwykle twardsze i ostrzejsze niż te ze stali nierdzewnej i mogą mieć znacznie większą trwałość. Ponieważ jednak są kruche i podatne na odpryskiwanie, trzeba o nie dbać – kroić tylko na desce i nie upuszczać z rąk, bo łatwo się łamią.
FAQ – najczęstsze pytania o noże ceramiczne
Dlaczego warto używać noża ceramicznego do warzyw i owoców?
Nóż ceramiczny jest całkowicie obojętny chemicznie, dzięki czemu nie przyspiesza rozpadu wrażliwych składników odżywczych w żywności. Używanie go pozwala też spowolnić ciemnienie przekrojonych produktów i zapobiega powstawaniu metalicznego posmaku.
Czy nóż ceramiczny rzeczywiście pomaga zachować witaminy w potrawach?
Tak, użycie noża ceramicznego może zmniejszyć tempo utleniania witaminy C w bogatych w nią produktach o około 20% w porównaniu do noży stalowych gorszej jakości i ze stali węglowej. Dzięki temu po dwóch godzinach od przygotowania sałatka może zachować o 1/3 więcej witaminy C niż ta krojona nożem metalowym. Ostrze z ceramiki sprzyja ponadto zachowaniu witaminy E, polifenoli i innych antyoksydantów.
Czy noże ceramiczne są trwałe i jak należy o nie dbać?
Ostrza ceramiczne są zazwyczaj twardsze i ostrzejsze niż te wykonane ze stali nierdzewnej, co często przekłada się na ich większą trwałość użytkową. Trzeba jednak pamiętać, że są kruche i podatne na odpryskiwanie, dlatego należy ich używać wyłącznie do krojenia na desce i chronić przed upadkiem.
Czytaj też:
Te małe kapustki jem bez gotowania. W mojej surówce chrupią, są pyszne i zdrowsze niż myśliszCzytaj też:
Dwa nowe składniki i surówka z kiszonej kapusty zachwyci każdego. Przy obiedzie znika jako pierwsza