Naukowcy: Wysoko przetworzona żywność może przyspieszyć starzenie biologiczne organizmu

Naukowcy: Wysoko przetworzona żywność może przyspieszyć starzenie biologiczne organizmu

Dodano: 
Fast food
Fast food / Źródło: Fotolia / kasto
Badania łączą spożywanie ultra przetworzonej żywności ze skróceniem telomerów w organizmie. Są to struktury zlokalizowane na końcach naszych chromosomów.

Telomery – co to jest?

Chociaż telomery same nie zawierają informacji genetycznej, zachowują integralność chromosomów, chroniąc ich końce przed strzępieniem, podobnie jak końcówki sznurowadeł chronią sznurowadła. Telomery stają się z czasem krótsze i mniej skuteczne w miarę replikacji chromosomów. Naukowcy postrzegają je jako markery wieku biologicznego jednostki na poziomie komórkowym.

Nowe badania wskazują, że spożywanie ultra przetworzonej żywności wiąże się z przyspieszonym skracaniem telomerów i starzeniem się komórek. Naukowcy z University of Navarra w Pampelunie w Hiszpanii zaprezentowali swoje odkrycia na tegorocznym Europejskim i Międzynarodowym Kongresie Otyłości (ECOICO 2020) we wrześniu. Badania prowadziła Lucia Alonso-Pedrero, która jest doktorantką na tej uczelni.

Czytaj także:
6 sposobów, by nie przytyć tej jesieni

Rozwój wysoko przetworzonej żywności

Spożycie wysoko przetworzonej żywności, czyli UPF, rośnie na całym świecie. UPF to wytwarzane produkty spożywcze zawierające elementy budulcowe naturalnie występującej żywności: izolaty białek, cukry, tłuszcze i oleje.

Jednak chociaż ich składniki są często pozyskiwane ze źródeł naturalnych, UPF ostatecznie nie zawierają całych pokarmów lub zawierają ich bardzo mało.

Firmy produkujące UPF często dodają środki aromatyzujące i emulgatory dla smaku, a także barwniki i inne dodatki kosmetyczne, aby uzyskać pożądany wygląd. UPF jest uboga pod względem odżywczym i często niezrównoważone.

UPF jest wysoce opłacalna dla producentów ze względu na niedrogie składniki, opłacalne procesy produkcyjne i długi okres przechowywania w sklepach. To, co czyni tę żywność tak atrakcyjną dla konsumentów, to wygoda i względna niezniszczalność.

Poprzednie badania nie wykazały jednoznacznie związku między UPF w ogóle a długością telomerów (TL). Jednak naukowcy zauważyli powiązania między TL a alkoholem, napojami słodzonymi cukrem, przetworzonym mięsem i żywnością bogatą w tłuszcze nasycone i cukier.

Inne badania wskazują na związek UPF z kilkoma poważnymi stanami, takimi jak otyłość, nadciśnienie, depresja, zespół metaboliczny, niektóre typy raka i cukrzyca typu 2. Jednak te choroby są również zwykle związane z wiekiem, a zatem trudno je definitywnie skojarzyć ze spożyciem UPF.

Czytaj także:
Zaparcia u dorosłych – jak pomóc dietą?

UPF i długość telomerów

System NOVA klasyfikuje żywność według stopnia przetworzenia, z jakim wiąże się ich produkcja, w przeciwieństwie do ich wartości odżywczej. Celem Alonso-Pedrero i współpracowników było zbadanie wpływu spożycia UPF u osób starszych przy użyciu NOVA jako sposobu kategoryzowania spożywanej przez nich żywności.

Naukowcy rozpoczęli analizę od danych z projektu SUN, który Uniwersytet Nawarry prowadzi wraz z innymi hiszpańskimi uniwersytetami. Trwające badanie rozpoczęło rekrutację w 2000 roku i obejmuje wolontariuszy w wieku powyżej 20 lat. Uczestnicy są zobowiązani do wypełniania i odsyłania ankiet co 2 lata.

W 2008 roku wszyscy uczestnicy projektu SUN w wieku powyżej 55 lat wzięli udział w badaniu genetycznym, które stanowi podstawę nowych badań. Łącznie 886 osób - 645 mężczyzn i 241 kobiet - dostarczyło próbki śliny do analizy DNA i samodzielnie zgłosiło swoje codzienne spożycie pokarmu. Ich średni wiek wynosił 67,7 lat.

Zespół podzielił uczestników na cztery grupy o równej wielkości, w zależności od liczby porcji UPF, które spożywali dziennie:

  • niska: poniżej 2 porcji
  • średnio-niska: 2–2,5 porcji
  • średnio-wysoka: 2,5–3 porcje
  • wysoka: więcej niż 3 porcje.

Jeśli chodzi o telomery, Alonso-Pedrero i jej koledzy wykryli wyraźną zależność między TL a zużyciem UPF.

Prawdopodobieństwo skrócenia telomerów wzrosło dramatycznie wraz z liczbą porcji UPF, zaczynając od grupy średnio-niskiej. Ta grupa była o 29% bardziej skłonna do wykazywania zmniejszonego TL, podczas gdy grupa średnio-wysoka była o 40% bardziej narażona na to. Osoby z grupy wysokiej o 82% częściej miały skrócone telomery.

Autorzy badania piszą:

„W tym przekrojowym badaniu osób starszych w Hiszpanii wykazaliśmy silny związek między spożyciem UPF a TL. Aby potwierdzić te obserwacje, potrzebne są dalsze badania w większych badaniach podłużnych z wyjściowymi i powtarzanymi pomiarami TL”.

Naukowcy poczynili również szereg ogólnych obserwacji dotyczących osób, które spożywały więcej niż 3 porcje UPF dziennie. Osoby w tej grupie:

  • częściej chorowały na cukrzycę, chorobę sercowo-naczyniową w wywiadzie rodzinnym i nieprawidłowe tłuszcze we krwi pod skórą
  • były uczestnikami najbardziej skłonnymi do podjadania między posiłkami
  • spożywały mniej białka, węglowodanów, błonnika, owoców, warzyw, oliwy z oliwek i innych mikroelementów.

Osoby, które jadły więcej UPF, rzadziej przestrzegały zdrowej diety śródziemnomorskiej. W zamian spożywały więcej tłuszczów, tłuszczów nasyconych, tłuszczów wielonienasyconych, sodu, napojów słodzonych cukrem, cholesterolu, fast foodów i przetworzonych mięs.

Autorzy badania odkryli również, że osoby, które spożywały większe ilości UPF, były bardziej narażone na depresję – zwłaszcza gdy były mniej aktywne fizycznie. Wreszcie, odkrycia powiązały spożycie UPF z nadmierną masą ciała, nadciśnieniem i śmiertelnością z jakiejkolwiek przyczyny.

Czytaj także:
Kardiolog zdradza przepis na długowieczność w dobie COVID-19: 400 kcal mniej, ruch na receptę

Źródło: medicalnewstoday.com

Czytaj także