Wigilia niejedno ma imię

Wigilia niejedno ma imię

Dodano: 1
Fot.sxc.hu
Karp, barszcz z uszkami, kapusta z grzybami, kompot z suszonych owoców – wydaje się, że to obowiązkowy zestaw polskiej kolacji wigilijnej. Czy na pewno? Czy we wszystkich regionach naszego kraju kolacja wigilijna jest taka sama? Jeśli przyjrzeć się bliżej, można dostrzec zasadnicze różnice między poszczególnymi regionami.
Wspólnym mianownikiem tradycji kulinarnej w Wigilię Bożego Narodzenia są postne potrawy. I choć Kościół katolicki zniósł niedawno zakaz spożywania wędlin i mięs, bez przesady można powiedzieć, że  Polacy rozsmakowali się w wigilijnych potrawach i w większości polskich domów tradycyjnie zachowuje się post. Bo co do liczby dań serwowanych przy wigilijnym stole, zdania są podzielone. Wszystko zależy od regionu kraju i rodzinnej tradycji. Dość powszechne jest  przekonanie, że dań powinno być 12, bo tyle jest miesięcy w roku lub dlatego, że tylu było apostołów. Gdzie indziej uważa się, że powinna być nieparzysta liczba potraw, bo jest ona szczęśliwa. Podawano więc w dawnej Polsce: w domach magnackich od 11 do 13 potraw, w szlacheckich - 9, mieszczańskich 7, a w chłopskich 5.

Nie na każdym stole pojawi się wigilijny barszczyk, uważany za jedno z symbolicznych dań wigilijnych. Równie popularna jest zupa grzybowa, ale na przykłąd na Śląsku podaje się gdzie indziej nieznaną kapuśnicę z grzybami lub zupę migdałową, a także zupę rybną. Popularne są tu też kluski z ziemniaków bądź jęczmienia, a z deserów moczka piernikowa lub makówki. Podobnie jak w całej Polsce z ryb najważniejszy jest karp i śledź, podawany z kartoflami, co zapożyczono z kuchni niemieckiej). Oczywiście nie brakuje też kapusty z grzybami.

Skład potraw wigilijnych na Podlasiu ukształtowała natomiast wschodnia tradycja – białoruska i ukraińska. Serwuje się tu np. nieznane w innych regionach kraju kutię (ostatnio trochę bardziej popularną) i kisiel z mąki owsianej. Zupą wigilijną jest postny barszcz z grzybami, a po nim zazwyczaj podawana jest smażona ryba i kluski z makiem polane olejem lnianym.

Podobne wpływy ukształtowały kuchnię warmińsko-mazurską. Tu również króluje barszcz, ale też zupy owocowe. Popularne są pierogi z kapustą i grzybami i śledzie w oleju. Oryginalnymi daniami są natomiast kasze przyrządzane na wiele sposobów.

Tradycyjne potrawy Mazowsza to  postny czerwony barszcz z uszkami, karp w śmietanie czy w galarecie i kluski z makiem oraz kompot z suszu. Tutaj pojawiają się też panierowane i smażone grzyby suszone i postny bigos. Dawniej w bogatszych domach mieszczan na stole obowiązkowa była zupa rybna.

Ryba w polskiej tradycji jest jednym z podstawowych dań wigilijnych, ale nigdzie nie pojawia się w takiej różnorodności jak na Pomorzu i Kaszubach, gdzie na stole w wieczór wigilijny stawia się takie dania jak wędzone węgorze, wszelkie odmiany śledzi np. duszone z jabłkami, śledzie po kaszubsku. Oczywiście obok barszczu, serwowana jest zupa rybna. Popularne są również pierogi z rybnym farszem. Dania, a głównie ciasta, osładza się natomiast konfiturą z czerwonej róży.

W Wielkopolsce oryginalnym daniem jest… zupa z konopi. Na stole pojawia się też groch z kapustą, pierogi z grzybami czy suszone grzyby smażone na oleju, a do wigilijnych dań serwowane są oczywiście popularne w tym regionie pyry, czyli ziemniaki, zaś ulubioną słodką potrawą są szyszki z kaszy z bakaliami.

Tradycja góralska, ze względu panujące tam w przeszłości trudne warunki życia, jest skromna. Wiele dań przyrządza się z ziemniaków i podhalańskich serów, takich: jak oscypek czy bundz. Popularne są bukty – czyli kopytka czy moskole – podpłomyki z gotowanych ziemniaków. Serwowana jest również kapusta i kłóty czyli kapusta z ziemniakami. Oczywiście nie może tu zabraknąć postnej kwaśnicy.

Jak widać mimo wielu podobieństw tradycja kulinarna często diametralnie odróżnia od siebie poszczególne regiony kraju. Inną sprawa jest wierność tej tradycji i proces pewnej unifikacji, jaki postępuje wraz z przemieszczaniem się Polaków i mieszaniem się różnych tradycji.

Jedno pozostaje niezmienne – pusty talerz dla niespodziewanego gościa.

em, kuchnia.tv

Czytaj także

 1
  • kinga98d@interia IP
    nie oto ni chodziło
    Dodaj odpowiedź 0 0
      Odpowiedzi: 0

    Czytaj także