Dieta Paleo – chwilowa moda czy rewolucja w podejściu do żywienia?
Materiał partnera

Dieta Paleo – chwilowa moda czy rewolucja w podejściu do żywienia?

Dodano: 
Chlebek
Chlebek
Dieta Paleo to jedna z najbardziej popularnych diet w ostatnich latach. Mówią o niej lekarze, dietetycy, stosują gwiazdy sportu i popkultury. Co powinniśmy wiedzieć na jej temat i czy warto pokusić się o wprowadzenie zmian w swoim codziennym menu? O tym w poniższym artykule.

Dieta Paleo – czym jest?

Dieta Paleo inspirowana jest i nawiązuje do sposobu odżywiania człowieka w okresie paleolitu (2,5 miliona do 10 tys. lat p.n.e.) jako najbardziej optymalnego. Człowiek w tym czasie prowadził tryb zbieracza – łowcy, co poprzedza okres osiadłego trybu życia zbiegającego się z rozwojem rolnictwa i zmian w diecie. Podstawę stanowić mają produkty nieprzetworzone i takie, które w okresie paleolitu były dla niego dostępne, a więc: warzywa, owoce, mięso, podroby, jaja, orzechy czy nasiona. Eliminujemy zatem produkty przetworzone takie jak cukry i oleje rafinowane, produkty zbożowe czy mleczne, chemiczne dodatki do żywności (konserwanty, barwniki, wzmacniacze smaku).

Dieta Paleo – uzasadnienie stosowania diety

Zgodnie z teoriami głoszonymi przez zwolenników diety Paleo, genom człowieka nie uległ zmianie od czasów paleolitu, stąd zmiany w diecie w późniejszym okresie (poprzez rozwój rolnictwa, hodowli) powodują negatywne konsekwencje zdrowotne, gdyż nie jesteśmy do nich na poziomie genetycznym przystosowani. Dieta Paleo nie zawiera niektórych składników antyodżywczych zawartych w roślinach strączkowych czy zbożach – np. lektyn, fitynianów, szczawianów, które mogą upośledzać wchłanianie składników odżywczych czy powodować stan zapalny. Wykluczenie zbóż powoduje również eliminację glutenu – mieszaniny białek, często posądzanych o rozwój wielu chorób oraz eliminację produktów mlecznych, na które wiele osób ma nietolerancję (laktoza / białka mleka). Dieta Paleo zawiera natomiast odpowiednią ilość makroskładników w dodatku wysokiej jakości (z racji eliminacji produktów przetworzonych), błonnika, nienasyconych kwasów tłuszczowych, witamin czy składników mineralnych.

Dieta Paleo – zagrożenia

Jak widzimy wymienione wyżej założenia wyglądają sensownie, w dodatku poparte są opiniami licznych autorytetów i pochlebnymi recenzjami zwolenników diety. Czy zatem odkryliśmy dietę idealną powielając rozwiązania sprzed wieków? Z oceną wstrzymamy się do podsumowania, przyjrzyjmy się wcześniej jakie dieta Paleo niesie ze sobą zagrożenia. Duża ilość warzyw i owoców dostarcza odpowiedniej ilości błonnika, jednak brakuje niektórych jego frakcji występujących w pełnoziarnistych produktach zbożowych. Nadmierna ilość białka zwierzęcego (szczególnie w tych wersjach diety Paleo, które zalecają nielimitowane spożycie mięsa i podrobów). Niesie to za sobą zazwyczaj konsekwencję w postaci nieuzasadnionego ograniczenia węglowodanów, co może skutkować złym samopoczuciem czy ograniczać możliwości wysiłkowe sportowców. Często dieta Paleo błędnie rozumiana jest jako dieta niskowęglowodanowa, co w obliczu rosnącego lęku przed tym makroskładnikiem sprzyja popularności tej diety. Kolejnym zagrożeniem w analizowanej koncepcji żywieniowej jest niedostateczna podaż wapnia. Powodem jest eliminacja produktów mlecznych (zazwyczaj nieuzasadniona) i brak wartościowych zamienników, co wynika z niskiej wiedzy na ten temat. Wiele osób błędnie rozumie założenia diety Paleo przez co wobec eliminacji całych grup produktów staje się ona mało zróżnicowana i niedoborowa.

Dieta Paleo - ocena

Analizując koncepcję diety Paleo należy zwrócić uwagę, że niestety nie ma ona odzwierciedlenia w teorii ewolucji. Ludzki genom ulega modyfikacji bardzo powoli, jednak to zmiany środowiskowe wywołują jego zmiany, a nie odwrotnie. Przykładem jest tutaj rozwinięcie tolerancji na laktozę u większości społeczeństwa europejskiego, choć jak wiemy produkty mleczne pojawiły się w diecie naszych przodków relatywnie niedawno. Koncepcja Paleo stara się nas przekonać, że to zmiana w genomie powinna decydować o sposobie odżywiania. Wiemy, że jest dokładnie odwrotnie. Dieta Paleo zaleca zatem eliminację całych grup produktów bez uzasadnienia, co niesie za sobą ryzyko niedoborów pokarmowych i niepotrzebnie zubaża naszą dietę. Dieta Paleo ma jednak wiele plusów, chociażby wysokiej jakości nieprzetworzone produkty, duża ilość warzyw, owoców, nasion i orzechów. Takie podejście z pewnością jest godne pochwały, choć często bywa błędnie interpretowane. Czy taka dieta zapobiegała rozwojowi chorób takich jak miażdżyca, otyłość, nowotwory czy cukrzyca? Cóż, zazwyczaj była to dieta hipokaloryczna co przy dużej aktywności chroniło przed nadwagą, otyłością czy cukrzycą. Należy jednak pamiętać, że zdecydowanie krótsza średnia długość życia nie pozwalała na rozwinięcie zmian nowotworowych czy miażdżycy. Musimy również zdawać sobie sprawę, że ciężko w naszych czasach odwzorować dietę łowcy – zbieracza, zmianie uległy rasy zwierząt hodowlanych, odmiany warzyw, owoców i całe rolnictwo. Nawet rolnictwo ekologiczne nie jest w stanie zbliżyć się do produktów, które znali nasi przodkowie. Nie możemy też mówić o jednej diecie Paleo. W zależności od obszaru i okresu, sposób odżywiania zmieniał się radykalnie, praczłowiek w obliczu głodu nie gardził nawet padliną

Dieta Paleo – czy warto stosować?

Wróćmy do głównego pytania, czy warto stosować dietę Paleo? Jak widzimy pewne jej założenia są słuszne, niektóre zaś zupełnie niepoparte badaniami naukowymi. Jeśli dobrze tolerujemy produkty mleczne, strączki, nie chorujemy na celiakię, nieceliakalną nietolerancję glutenu czy alergię na pszenicę nie powinniśmy wykluczać tych składników. Warto jednak stawiać w swoim jadłospisie na produkty nieprzetworzone - różnorodne warzywa, owoce, nasiona, orzechy czy wysokiej jakości białko zwierzęce. Warto również zwiększyć aktywność fizyczną wzorując się na człowieku z okresu paleolitu. To w większości przypadków wystarczy, aby poprawić swoje zdrowie, samopoczucie i sylwetkę. Czy dieta Paleo może być zdrowa? Tak, jeśli tylko zostanie dobrze zbilansowana przez specjalistę. Jeśli zatem chcemy sprawdzić jej działanie na sobie lub ze względów zdrowotnych musimy eliminować glutenowe zboża, strączki lub produkty mleczne powinniśmy udać się do fachowca. Na podstawie przedstawionych wyników badań i zaleceń lekarza oraz wypełnionej ankiety żywieniowej dietetyk pomoże ułożyć jadłospis, podpowie jak przygotować potrawy, robić zakupy i znaleźć zamienniki, wobec eliminowanych produktów, by uniknąć niedoborów pokarmowych. Zebranie właściwego wywiadu żywieniowego, stały kontakt z pacjentem i możliwość modyfikacji jadłospisu w każdej chwili wymagają od dietetyka właściwego narzędzia, takiego jak program Kcalmar.pro dostępny pod https://kcalmar.com/dietetyk/ do tworzenia jadłospisów, które można wydrukować lub odebrać w aplikacji internetowej czy mobilnej. Dzięki temu na ekranie telefonu lub na portalu Kcalmar.com możemy przeglądać szczegółowy harmonogram żywieniowy wraz z listą zakupów pogrupowaną w kategorie – co znacznie ułatwia planowanie zakupów. Na stronie kcalmar.com i w darmowej aplikacji mobilnej "Kcalmar – Dieta i przepisy" możemy szukać dietetyków w swojej okolicy, którzy specjalizują się w interesującym nas zakresie. Wprowadzenie świadomych modyfikacji w sposobie odżywiania to zdecydowanie inwestycja w swoje zdrowie i lepsze samopoczucie!

Czytaj także

 0

Czytaj także